Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (VINACHEM) là doanh nghiệp nhà nước, hoạt động theo mô hình Công ty mẹ – Công ty con, được thành lập theo Quyết định số 2180/TTg ngày 23/12/2009 của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại Tổng công ty Hóa chất Việt Nam.
Công ty mẹ – Tập đoàn Hóa chất Việt Nam là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước; ngoài Văn phòng và các ban chức năng còn có 02 đơn vị hạch toán phụ thuộc là Trung tâm Thông tin Khoa học Kỹ thuật Hóa chất và Trung tâm Thương mại và Dịch vụ Hóa chất.
Ngày 23/6/2010, tại Quyết định số 953/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Công ty mẹ được chuyển đổi thành Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Tập đoàn Hóa chất Việt Nam do Nhà nước làm chủ sở hữu.
Trong nhiều năm qua, VINACHEM luôn đạt tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp hơn 10%. Nhiều sản phẩm chủ yếu của Tập đoàn chiếm thị phần lớn tại thị trường trong nước như phân bón chứa lân, phân NPK, hóa chất cơ bản, chất giặt rửa, các loại săm lốp ô tô, xe máy, xe đạp.